POS‑Print για τη βιομηχανία τροφίμων: Τι πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα τυπογραφεία;

Ο κλάδος της λιανικής πώλησης τροφίμων συνεχίζει να αντιμετωπίζει το πρόβλημα ότι οι πελάτες θέλουν να κρατήσουν τα χρήματά τους. Οι αποτελεσματικές βιτρίνες και οι προωθητικές πινακίδες μπορούν να συμβάλουν στην τόνωση των πωλήσεων: μια ιδανική αγορά για τα τυπογραφεία. Τι πρέπει όμως να λάβουν υπόψη όταν αναλαμβάνουν έργα για τον κλάδο της λιανικής πώλησης τροφίμων;

Το κλίμα κατανάλωσης στη Γερμανία παραμένει αρνητικό, σύμφωνα με τα ευρήματα της Εταιρείας Έρευνας Κατανάλωσης (GfK). Οι πεζοδρομημένες περιοχές και τα εμπορικά κέντρα έχουν μειωμένη επισκεψιμότητα. Αυτό επηρεάζει επίσης την εκτύπωση υλικού POS, καθώς οι αλυσίδες καταστημάτων μειώνουν τους προϋπολογισμούς τους για τη διαφήμιση στους χώρους πώλησης.

Στα σούπερ μάρκετ και τα καταστήματα τροφίμων, αντίθετα, ο αριθμός των επισκεπτών δεν έχει μειωθεί σχεδόν καθόλου. Ωστόσο, σε αυτόν τον τομέα οι έμποροι λιανικής αντιμετωπίζουν ένα διαφορετικό φαινόμενο: οι αγοραστές στρέφονται όλο και περισσότερο προς τις εμπορικές και τις οικονομικές μάρκες, καθώς και προς τις ειδικές προσφορές.

Οι δεύτερες θέσεις αποκτούν όλο και μεγαλύτερη σημασία

Πολλοί άνθρωποι θέλουν ή αναγκάζονται να κάνουν οικονομία όταν αγοράζουν τρόφιμα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι δευτερεύουσες τοποθετήσεις να αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για την τόνωση των πωλήσεων. Υπενθύμιση: Η κύρια τοποθέτηση είναι η σταθερή, κανονική θέση ενός προϊόντος στα ράφια των καταστημάτων τροφίμων. Οι πελάτες το βρίσκουν εκεί μόνιμα στο εμπόρευμα.

Η δευτερεύουσα τοποθέτηση, αντίθετα, είναι μια επιπλέον, συνήθως προσωρινή, παρουσίαση του ίδιου προϊόντος σε άλλο σημείο της αγοράς. Σκοπός της είναι να προσελκύσει την προσοχή, να προκαλέσει αγορές της στιγμής και να αναδείξει προϊόντα σε προσφορά ή εποχιακά προϊόντα.

Τυπικά παραδείγματα δευτερεύουσας τοποθέτησης είναι τα γλυκά στο ταμείο, τα κιβώτια με ποτά σε παλέτες στον χώρο της εισόδου, οι σάλτσες για μπάρμπεκιου και τα μπαχαρικά το καλοκαίρι δίπλα στο τμήμα κρέατος ή τα υλικά ζαχαροπλαστικής σε ειδικό νησίδιο κατά την περίοδο πριν τα Χριστούγεννα.

Οι προθήκες για δευτερεύουσες τοποθετήσεις στο λιανικό εμπόριο τροφίμων παράγονται όλο και πιο συχνά σε μικρές παρτίδες, ειδικά προσαρμοσμένες στην ομάδα-στόχο, και για σύντομες μόνο περιόδους προώθησης. Για τον λόγο αυτό, έχουν επικρατήσει ως υλικά εκτύπωσης ελαφριά, εύκαμπτα και εύκολα ανακυκλώσιμα υλικά, όπως το κυματοειδές χαρτόνι. Για τα ψηφιακά τυπογραφεία, αυτό αποτελεί μια ιδανική αγορά πώλησης.

Τύποι συσκευασιών και γιατί είναι σημαντικοί

Οι φορείς προϊόντων με εκτύπωση έρχονται σε επαφή με τις συσκευασίες τροφίμων, ενίοτε ακόμη και με τα ίδια τα τρόφιμα, π.χ. κατά τη διάρκεια μιας γευσιγνωσίας. Αυτό τα διακρίνει από τα περισσότερα άλλα έντυπα POS στο λιανικό εμπόριο. Για τον λόγο αυτό, ισχύουν αυστηρές οδηγίες για τις εκτυπώσεις που έρχονται (ή ενδέχεται να έρθουν) σε επαφή με τρόφιμα. Σκοπός αυτών των οδηγιών είναι, μεταξύ άλλων, να διασφαλίσουν ότι τα τρόφιμα και τα ποτά δεν θα μολυνθούν από επιβλαβείς ουσίες που περιέχονται στη συσκευασία.

Στη βιομηχανία τροφίμων υπάρχει ένα ευρύ φάσμα διαφορετικών συσκευασιών. Μεταξύ των σημαντικότερων συγκαταλέγονται οι πρωτογενείς συσκευασίες, όπως σακουλάκια, δίσκοι, χαρτοκιβώτια ή μεμβράνες, οι οποίες έρχονται σε άμεση επαφή με τα τρόφιμα.

Οι δευτερεύουσες συσκευασίες περιλαμβάνουν δίσκους, συσκευασίες πολλαπλών τεμαχίων και εξωτερικά κουτιά, τα οποία είναι σημαντικά για τη μεταφορά και την παρουσίαση στα ράφια. Σε αυτές προστίθενται οι τριτοβάθμιες συσκευασίες, όπως τα κιβώτια μεταφοράς ή τα περιβλήματα παλετών, τα οποία εξυπηρετούν κυρίως λογιστικές λειτουργίες. Συνήθως, ο τελικός πελάτης δεν τις βλέπει καθόλου. Γι’ αυτό, κατά κανόνα, έχουν πολύ απλό και καθαρά λειτουργικό σχεδιασμό.

Αντίθετα, οι βιτρίνες POS, οι προθήκες και τα παρόμοια προϊόντα για την παρουσίαση των προϊόντων σχεδιάζονται έτσι ώστε να ξεχωρίζουν και να αποπνέουν υψηλή ποιότητα, καθώς παίζουν καθοριστικό ρόλο στην επικοινωνία μιας μάρκας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να απαιτούνται συχνά πάρα πολλά στάδια εργασίας. Τέτοια τυπωμένα μέσα παρουσίασης προϊόντων μπορούν να διαθέτουν ειδικά χρώματα, εν μέρει βερνίκι εκτύπωσης, θερμομεταφορά και άλλες ειδικές τεχνικές. Δηλαδή, όλα όσα κάνουν τον πελάτη να στρέψει την προσοχή του, να νιώσει περιέργεια και, τελικά, να είναι έτοιμος να αγοράσει.

Βιτρίνες POS, σχεδιασμός και εκτύπωση

Λόγω της περίπλοκης σχεδίασής τους, στα εκθετήρια POS που χρησιμοποιούνται για τη δευτερεύουσα τοποθέτηση προϊόντων στον τομέα των τροφίμων χρησιμοποιούνται πάρα πολλά χημικά. Για παράδειγμα , χρώματα, μελάνια, κόλλες ή βερνίκια.

Όσο περισσότερες χημικές ουσίες χρησιμοποιούνται στο περιβάλλον των τροφίμων, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος να μολυνθούν αυτά μέσω της λεγόμενης «μετανάστευσης». Με τον όρο «μετανάστευση» εννοείται, στο πλαίσιο αυτό, η μεταφορά ουσιών από την τυπωμένη συσκευασία στο συσκευασμένο τρόφιμο. Αυτό μπορεί να συμβεί μέσω

• Μεταφορά με αποτύπωμα: Όταν φύλλα που δεν έχουν στεγνώσει ή σκληρυνθεί πλήρως και είναι τυπωμένα από τη μία πλευρά στοιβάζονται το ένα πάνω στο άλλο, μέρος του μοτίβου μεταφέρεται στην ατυπωμένη πλευρά του φύλλου.
• Μετανάστευση σε αέρια φάση: Οι πτητικές ουσίες διαχέονται στα τρόφιμα, για παράδειγμα υπό την επίδραση της θερμότητας.
• Μεταφορά ουσιών από το υλικό εκτύπωσης: Τα συστατικά των μελανιών εκτύπωσης, κυρίως τα διαλυτά χρωστικά, αλλά και οι διαλύτες, τα έλαια και οι φωτοεκκινητές, μεταφέρονται απευθείας μέσα από το υλικό εκτύπωσης. Αυτό συμβαίνει συχνά και ιδιαίτερα εύκολα στην περίπτωση τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε λίπος.

Επιπλέον, ανεπιθύμητες ουσίες μπορεί να απελευθερωθούν από το ίδιο το υπόστρωμα, για παράδειγμα, όταν οι πρώτες ύλες είναι μολυσμένες. Μπορεί επίσης να προκύψουν αντιδράσεις μεταξύ χημικών ουσιών που εφαρμόστηκαν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εκτύπωσης ή φινιρίσματος.

Ο βασικός κανονισμός της ΕΕ (ΕΚ) 1935/2004 για τα υλικά και τα αντικείμενα που προορίζονται να έρχονται σε επαφή με τρόφιμα καθορίζει τα νόμιμα ανώτατα όρια για τις βλαβερές ουσίες που ενδέχεται να μεταφερθούν στα τρόφιμα. Επιπλέον, μεγάλοι προμηθευτές τροφίμων, όπως η Nestlé («Κατευθυντήριες γραμμές της Nestlé»), έχουν θεσπίσει δικές τους κατευθυντήριες γραμμές, τις οποίες πρέπει να τηρούν οι συνεργάτες που προμηθεύουν εκτυπώσεις συσκευασιών.

Συνολικά, το ζήτημα της μετανάστευσης ουσιών στις συσκευασίες της βιομηχανίας τροφίμων είναι πολύ περίπλοκο. Για τον λόγο αυτό, για παράδειγμα, το Ινστιτούτο Fraunhofer για την Τεχνολογία Διαδικασιών και Συσκευασιών προσφέρει ως υπηρεσία τη διενέργεια ελέγχων μετανάστευσης ουσιών σε συσκευασίες τροφίμων.

Ψηφιακή εκτύπωση, συσκευασίες και εκθετήρια

Δεδομένου ότι και οι αγορές των πρωτογενών και δευτερογενών συσκευασιών ψηφιοποιούνται ολοένα και περισσότερο, υπάρχουν εδώ και καιρό μελάνια με χαμηλή μετανάστευση, τα οποία είναι κατάλληλα και για την εκτύπωση συσκευασιών τροφίμων, όπως για παράδειγμα τα μελάνια UV-LED Lunajet της Kao Collins Inc. ή τα Fujifilm CuremaX UV LED IDFC.

Παράλληλα, οι ψηφιακές εκτυπωτικές μηχανές με μελάνι με βάση το νερό για εκτύπωση σε κυματοειδές χαρτόνι αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία. Παραδείγματα αποτελούν τα μοντέλα EFI Nozomi 14000 AQ, Canon corrPRESS iB17 ή Koenig & Bauer Durst CorruJET 170. Αυτά προορίζονται για μεγάλες σειρές ψηφιακά εκτυπωμένων συσκευασιών. Ως εκ τούτου, τα μελάνια συμμορφώνονται συνήθως με τον βασικό κανονισμό της ΕΕ (ΕΚ) 1935/2004. Μπορούν έτσι να χρησιμοποιηθούν, σε συνδυασμό με κατάλληλα υποστρώματα, τόσο για εκθετήρια σημείων πώλησης (POS) και βάσεις προϊόντων όσο και για την εκτύπωση πρωτογενών και δευτερογενών συσκευασιών τροφίμων.

Ωστόσο, στις κλασικές προθήκες για δευτερεύουσα τοποθέτηση, τα τρόφιμα συχνά δεν έρχονται καθόλου σε άμεση επαφή με τη βάση στήριξης. Αυτό συμβαίνει επειδή προστατεύονται καλά από τη συσκευασία πώλησης. Γι’ αυτό, συχνά οι προθήκες POS με λειτουργία στήριξης προϊόντων για τον κλάδο των τροφίμων μπορούν να τυπωθούν και με μελάνια με βάση το νερό ή λατέξ, τα οποία δεν είναι ειδικά πιστοποιημένα για τρόφιμα.

Επίσης, χρησιμοποιούνται περιστασιακά μελάνια UV και Eco-Solvent. Ωστόσο, τα μελάνια που περιέχουν διαλύτες και τα μελάνια UV για τη διαφημιστική τεχνολογία έχουν συχνά μια αισθητή «χημική» οσμή, η οποία αποθαρρύνει ιδιαίτερα τους πελάτες στον τομέα των τροφίμων.

Οι βιτρίνες POS για τον κλάδο των τροφίμων είναι πιο περίπλοκες από ό,τι νομίζει κανείς

Πράγματι, τα ψηφιακά τυπωμένα υποστηρίγματα προϊόντων, ιδίως αυτά από κυματοειδές χαρτόνι, αναμένεται να συνεχίσουν να αποτελούν μια αναπτυσσόμενη αγορά στον τομέα της ψηφιακής εκτύπωσης. Ωστόσο, σε σύγκριση με τις αφίσες POS ή τα εκθετήρια για τον τομέα των μη τροφίμων, η κατασκευή τους είναι αρκετά πιο χρονοβόρα.

Διότι οι απαιτήσεις για τα υλικά εκτύπωσης και τα μελάνια μπορεί να είναι σημαντικά υψηλότερες. Πρέπει να αποφεύγεται η μόλυνση των τροφίμων λόγω επαφής με χρώματα, βερνίκια ή κόλλες, καθώς και η δημιουργία οσμών που αποθαρρύνουν τους πελάτες και το προσωπικό.

Οι πάροχοι υπηρεσιών εκτύπωσης που κατασκευάζουν τακτικά εκθετήρια POS με προϊόντα για τη βιομηχανία τροφίμων θα πρέπει, επομένως, να επενδύουν σε πιστοποιημένα μηχανήματα εκτύπωσης και φινιρίσματος, καθώς και να δίνουν έμφαση στην συνεχή επιμόρφωση και κατάρτιση σχετικά με το θέμα των «μελανιών χαμηλής μετανάστευσης».