Voor het volledig inpakken van voertuigen worden veelal PVC-folies gebruikt. Maar PVC ligt onder vuur. Kan men bij car wrapping in de toekomst afzien van polyvinylchloride?

Polyvinylchloride (PVC) geldt tegenwoordig als de standaard op het gebied van car wrapping. De afgelopen jaren zijn er echter inspanningen om het gebruik van vinyl als bedrukkingsmateriaal bij digitaal drukken terug te dringen. Het wordt namelijk beschouwd als weinig milieuvriendelijk en moeilijk te recyclen. Dit artikel onderzoekt de huidige situatie rond het gebruik van PVC voor het beplakken van voertuigen en legt de voor- en nadelen en alternatieven uit.

PVC: nog steeds de standaard bij autobestickering

„Het overgrote deel van de car-wrappingfolies die in Duitsland en Europa (door Spandex) worden verkocht, bestaat nog steeds uit PVC-materialen. PVC-vrije alternatieven maken momenteel slechts een klein, maar groeiend deel van de markt uit – afhankelijk van het land en het productsegment ligt hun aandeel naar schatting in de enkele procenten”, aldus Stephanie Edling, coördinator marketing & productmanagement bij Spandex Deutschland GmbH.

Bij andere folieproducenten en -leveranciers zal de situatie op dit moment waarschijnlijk niet wezenlijk anders zijn. Ze bieden namelijk meestal slechts een beperkt assortiment PVC-vrije folies aan. Deze zijn doorgaans gebaseerd op thermoplastisch polyurethaan (TPU) of PU, polypropyleen (PP) of PET.

De huidige dominantie van vinyl is vooral te danken aan de voordelen ervan. PVC-folies staan namelijk bekend om hun lange levensduur en hun weerstand tegen weersinvloeden, UV-straling en mechanische belasting. Bovendien kunnen ze gemakkelijk aan de contouren van een voertuig worden aangepast. Bij bedrukbare folies voor voertuigbekleding komt daar nog bij dat oplosmiddelhoudende digitale drukinkten speciaal voor vinyl zijn ontwikkeld. Maar ook latex- en UV-uithardende inkten leveren op PVC-folies vaak nog de beste resultaten op.

Er is hier echter een verandering gaande, zo heeft Marco Kimmich, eerste voorzitter van de GEWA General-Wrapping-Association e. V., geconstateerd: „De afgelopen jaren hebben klanten – met name OEM’s en wagenparkbeheerders – gevraagd om PVC-vrije folies. De ontwikkeling bij de folieproducenten verliep echter nogal traag, waardoor wij als folie-installateurs hier maar in zeer beperkte mate aan konden voldoen. Op dit moment komt er echter beweging in de markt en worden er TPU-folies voor het beplakken van voertuigen aangeboden. Deze TPU-folies hebben alles in zich om een gamechanger te worden, omdat ze kleurverandering en lakbescherming perfect combineren.”

Bij car wrapping zijn PVC-folies momenteel nog steeds de norm. Op de foto: KPMF VWS 4-serie, onder andere verkrijgbaar vanaf medio maart 2025 bij Spandex. Foto: Spandex.

Blijft het bij PVC?

PVC-folies en laminaten zijn verkrijgbaar in een groot aantal kleuren en oppervlaktestructuren. Ze zijn zowel verkrijgbaar als voordelig, gekalanderd product voor kortstondig gebruik op vlakke oppervlakken als in de vorm van gegoten premiumfolie voor 3D-toepassingen met een levensduur van vijf jaar en meer. Geen wonder dat PVC-folies ook bij banners, stickers en bewegwijzering nog steeds alomtegenwoordig zijn. Van een „no-go“ is op dit moment dus geen sprake.

Dat bevestigt ook Stephanie Edling: „PVC-folies bieden een hoge mate van flexibiliteit, duurzaamheid en vervormbaarheid, eigenschappen die essentieel zijn voor het aanbrengen van stickers op voertuigen. Volledig PVC-vrije alternatieven hebben momenteel nog beperkingen wat betreft rekbaarheid en aanpasbaarheid, waardoor een volledige vervanging op dit moment niet realistisch is.“

Marco Kimme ziet dat iets anders: „TPU is in bijna elk opzicht duidelijk superieur aan PVC”, zegt hij, en hij kan daar tal van redenen voor noemen. Zo biedt TPU bijvoorbeeld een aanzienlijk hogere UV-, chemicaliën- en weersbestendigheid en veroudert het langzamer. Dit geldt ongeacht of er horizontale of verticale oppervlakken worden beplakt. De folies zijn bovendien „zelfherstellend“, wat betekent dat kleine krasjes onder invloed van warmte vanzelf verdwijnen. Klanten van carwrapping profiteren van de goede lakbeschermende eigenschappen van de TPU-folie, zelfs bij zeer koud of warm weer, en van bijzonder schitterende kleuren. Bovendien, aldus Kimme, is TPU-folie gemakkelijker schoon te maken, omdat vuil er nauwelijks aan blijft kleven.

PVC is een beproefd materiaal voor het aanbrengen van stickers op voertuigen. Op de foto: KPMF-folie (van Spandex). Foto: Spandex

De controverse rond PVC

PVC heeft dus veel goede eigenschappen voor het aanbrengen van stickers op voertuigen. Toch is het gebruik van dit materiaal vanuit milieu- en gezondheidsoogpunt allesbehalve ideaal, want PVC heeft een aantal nadelen.

Het werken met PVC kan dus een gevaar voor de gezondheid vormen. Vinyl bevat weekmakers die nodig zijn om het materiaal soepel te maken. Van sommige van deze weekmakers, zoals ftalaten, wordt vermoed dat ze schadelijk zijn voor de gezondheid. In veel consumentenproducten zijn ftalaten daarom in Duitsland verboden, volgens het Duitse Umweltbundesamt.

Bij het bedrukken van vinyl komen vaak vluchtige organische oplosmiddelen (VOS) vrij. Dit geldt met name bij het gebruik van inkt op basis van oplosmiddelen en bij verhitting van de folies.

Ten slotte is ook de afvalverwerking van PVC in veel gevallen nog steeds problematisch. Het materiaal is niet biologisch afbreekbaar. Er is weliswaar een groeiend aantal installaties voor PVC-recycling, maar juist bij bedrukte en gelamineerde folies zijn het ontinkten en de scheiding naar soort zeer arbeidsintensief.

Daardoor belanden grafische folies die PVC bevatten vaak in de afvalverbrandingsinstallatie. Deze moeten echter, om vinyl te kunnen verwerken, zijn uitgerust met zeer goede filters, omdat er bij de verbranding giftige dioxines kunnen ontstaan.

TPU-folies (hier van CYS Europe) zijn verkrijgbaar in hoogglans en mat. Foto: CYS Europe

Alternatieven voor PVC

Men kan PVC dus met enige reden beschouwen als een op zijn minst omstreden materiaal. Daarom zijn fabrikanten en distributeurs, maar ook verwerkers, steeds vaker op zoek naar alternatieven.

Op dit moment gaat het vooral om PU- en TPU-folies. Deze bevatten minder schadelijke chemicaliën en bij verbranding komen bovendien geen chloor of dioxine vrij. Een voorbeeld van voertuigfolies op PU-basis is onder andere de Avery Dennison MPI 1405-serie.

Het verwerken van TPU-folies kan echter enkele uitdagingen met zich meebrengen voor gebruikers die niet gewend zijn aan dit materiaal. Edling zegt hierover: „De verwerkers zijn vaak nog terughoudend, omdat PVC-vrije materialen vaak andere verwerkingseigenschappen hebben”. Kimme is het daarmee eens en wijst erop dat TPU-folies momenteel nog duurder zijn dan PVC-materiaal. Voor hem is TPU echter over het algemeen de betere keuze voor een hoogwaardige, duurzame voertuigfolering. Gekleurde TPU-folies zijn bijvoorbeeld verkrijgbaar bij CYS Europe.

Andere alternatieven voor PVC, zoals de PP-folies EcoPlot Aslan PP 112, zijn meestal alleen bedoeld voor kortstondig gebruik op vlakke oppervlakken. Je kunt ze bij carwrapping bijvoorbeeld gebruiken voor kleine borden of stickers op zijwanden zonder ribben en klinknagels. Hetzelfde geldt voor folies van PET, zoals Neschen Easy Dot PET.

PVC blijft een omstreden materiaal bij car wrapping

Voor de meeste bestickeringen van voertuigen wordt momenteel nog steeds PVC gebruikt. Dit omstreden materiaal lijkt echter niet langer onmisbaar. Met TPU, maar ook PU, PET en PP zijn er inmiddels alternatieve folies die voor bestickeringen van voertuigen deels aanzienlijk beter zijn dan PVC.

Op dit moment is hun marktaandeel nog klein. Maar daar zou de komende jaren snel verandering in kunnen komen. Dat zal er dan toe leiden dat ook de prijsverschillen tussen de verschillende soorten folie grotendeels zullen verdwijnen.

Vooral bij openbare aanbestedingen en bij concerns die verplicht zijn tot milieurapportage, wordt er nu al vaker gevraagd naar PVC-vrije alternatieven. Bovendien beseffen steeds meer digitale drukkerijen, reclametechnici en folie-installateurs dat PVC-vrije folies niet in de laatste plaats beter zijn voor hun eigen gezondheid. Het is nu echter ook aan de eindklanten die de bestickering van voertuigen laten uitvoeren. Zij moeten bereid zijn iets hogere prijzen te accepteren, zodat het milieu en de gezondheid minder worden aangetast.