De moderne verpakkingsdruk draait om automatisering. Dit geldt al lang voor de grootschalige productie. Maar ook digitaal gedrukte verpakkingen worden steeds vaker in productielijnen vervaardigd of in een geautomatiseerd productieproces geïntegreerd. In dit artikel worden de kansen en uitdagingen toegelicht.

De Plockmatic ColorCut FB9500 ProT snijdt en rilt ook grote volumes. Hij kan zonder toezicht werken. Foto: Plockmatic.

100 dozen voor het lokale biologische cosmetica-merk, 20 omverpakkingen met displayfunctie voor de bakkerijketen: veel digitale drukkerijen voeren af en toe kleine opdrachten uit op het gebied van verpakkingen en productpresentatie. Om echter voet aan de grond te krijgen in dit lucratieve en grotendeels crisisbestendige segment, is er meer nodig. Gezien de doorgaans hoge prijs- en tijdsdruk is automatisering in de verpakkingsdruk onontbeerlijk, en wel van de bestandsvoorbereiding tot en met de afwerking.

Barcodes, NFC en QR-codes bij het volgen van bestellingen

Barcodes en QR-codes zijn in de verpakkingsdruk uitgegroeid tot essentiële stuur- en controle-instrumenten. Ze dienen allang niet meer alleen voor productidentificatie, maar begeleiden opdrachten door de gehele productieworkflow. Al in de prepressfase worden opdrachten voorzien van unieke codes die zijn gekoppeld aan MIS-, ERP- of workflowsystemen.

Mark Baker-Holmes, vicepresident van de divisie Verpakkingen en Etiketten bij Plockmatic, zegt hierover: “Onze machines zijn af fabriek uitgerust met een softwarepakket dat direct in ontwerpsoftware zoals Adobe Illustrator en Corel Draw snijmarkeringen en QR-codes voor de automatisering genereert.”

In vergelijking met klassieke barcodes bieden QR-codes een grotere gegevenscapaciteit en worden ze steeds vaker gebruikt voor variabele gegevens. Serienummers, gepersonaliseerde verpakkingen of campagnespecifieke codes kunnen automatisch worden gegenereerd en direct in de drukgegevens worden geïntegreerd.

In combinatie met workflowsoftware ontstaat zo een transparante productieketen die zowel de interne traceerbaarheid als externe eisen, zoals traceerbaarheid en documentatieverplichtingen, op betrouwbare wijze ondersteunt.

Daarnaast worden er sinds enige tijd ook NFC-codes gebruikt voor het volgen van bestellingen. Een voorbeeld hiervan is de labelmodule van Eurolaser, die gebruikmaakt van deze technologie. De voordelen liggen in de compacte vormgeving en de lage kosten van de RFID-chips, die tegelijkertijd een breed scala aan informatie kunnen opslaan. Bovendien kunnen NFC-tags contactloos worden uitgelezen, zonder dat er een visuele verbinding nodig is.

Drukpersen

Digitaal drukken vormt een van de pijlers van de geautomatiseerde verpakkingsproductie. Het zorgt voor korte insteltijden, variabele inhoud en kostenefficiënte kleine oplagen. Vooral bij prototypes, promotieverpakkingen of gepersonaliseerde verpakkingen komt digitaal drukken volledig tot zijn recht.

Meestal wordt verpakkingsmateriaal bedrukt op massief karton of verschillende soorten golfkarton. Daarom zijn ook veel vlakbed- en hybride machines geschikt, die eigenlijk bedoeld zijn voor klassiek grootformaatdrukwerk. Aanbieders van drukwerk in gevoelige sectoren, zoals de voedingsmiddelen- of speelgoedsector, moeten er echter op letten dat de gebruikte inkt geschikt is voor het beoogde doel.

Geautomatiseerd snijden

Digitale snijtafels, bijvoorbeeld van Zünd, Bullmer of Kongsberg, hebben de nabewerking in de verpakkingsdruk bij kleine oplagen ingrijpend veranderd. Ze werken zonder vaste stansmallen en kunnen in één bewerking snijden, rillen, frezen of perforeren.

Lasersnijtechnologieën, bijvoorbeeld van Eurolaser of Trotec, vormen een aanvulling op deze systemen. Ze bieden vooral voordelen bij filigrane contouren of kwetsbare materialen. Lasers snijden namelijk contactloos en met hoge precisie. In de verpakkingsdruk worden lasertafels vooral gebruikt voor proefdrukken, speciale verpakkingen of etiketten.

Coaten en lamineren

Digitale drukmachines die speciaal zijn ontworpen voor het drukken van grotere oplagen („digitaal commercieel drukwerk“), zoals de Fujifilm Jet Press 750 S, zijn vanaf de basis zo ontworpen dat ze compatibel zijn met een breed scala aan nabewerkingsmogelijkheden, zoals lamineren, folie, coaten en snijden. Vaak worden dergelijke printers ook direct geleverd als geautomatiseerde productielijn met afwerkingsopties.

Daartoe ontwikkelen de fabrikanten van afwerkingsmachines meestal bijbehorende software-plug-ins. Zo zorgt bijvoorbeeld AccurioFlux Pro Connect van Plockmatic voor een naadloze integratie in de AccurioFlux Pro-workflow van Konica.

Samenwerkende robots vormen de volgende stap in de automatisering van het bedrukken van verpakkingen. Op de foto: de Zünd S3 Cutter in combinatie met een PortaBase 175 van Robotfactory.

Toekomstperspectieven: innovaties op het gebied van automatisering en verdere verwerking

Geautomatiseerde processen bieden in de digitale verpakkingsdruk aanzienlijke voordelen op het gebied van transparantie, planbaarheid en kostenbeheersing. Doordat er minder handmatige werkstappen nodig zijn, dalen zowel de personeelskosten als het aantal afkeuren. Tegelijkertijd leveren digitale systemen gedetailleerde productiegegevens op die kunnen worden gebruikt voor calculaties en voortdurende procesoptimalisatie.

De daaruit voortvloeiende transparantie over materiaalverbruik, looptijden en stilstandtijden vormt een solide basis voor weloverwogen investerings- en productiebeslissingen.

Mark Baker-Holmes benadrukt hierover: „Gebruiksvriendelijkheid en automatisering bepalen de toekomst. De industrie blijft zich voortdurend ontwikkelen. Drukkerijen willen daarom hun investeringen in machines en software zo goed mogelijk benutten om de winst te verhogen. Daarbij zorgt de trend naar duurzaamheid ervoor dat de verpakkingssector zich steeds minder richt op het drukken van etiketten en steeds meer op golfkarton. Voor bedrijven die al een digitale drukpers hebben, is dat goed nieuws.”

Ook bij kleinere oplagen wordt de toekomst van de verpakkingsdruk steeds meer gekenmerkt door een naadloze integratie van alle processtappen. Geautomatiseerde afwerkingsoplossingen maken een productie mogelijk waarbij drukken, snijden en verpakken naadloos op elkaar zijn afgestemd, zonder handmatige overdrachten.

Via gestandaardiseerde interfaces kunnen robotsystemen bovendien in productieomgevingen worden geïntegreerd. Deze nemen taken zoals het stapelen en ontstapelen van materialen voor hun rekening, hetzij autonoom, hetzij als collaboratieve systemen in samenwerking met het bedienend personeel.

De consequente verdere ontwikkeling in de richting van gekoppelde, geautomatiseerde productiesystemen zal een grote invloed hebben op het concurrentievermogen van drukkerijen en verpakkingsfabrikanten. Bedrijven moeten automatisering en nabewerking als een geheel beschouwen en investeren in geïntegreerde oplossingen. Zo scheppen ze de voorwaarden voor efficiëntie, proceszekerheid en duurzame kostenbeheersing in de digitale verpakkingsdruk van de komende jaren.

Ontdek de FESPA Global Print Expo 2026

Europa's toonaangevende vakbeurs voor zeefdruk, digitale druk, grootformaatdruk, textieldruk en bewegwijzering. De FESPA Global Print Expo 2026 keert terug naar Barcelona!