W przypadku oklejania samochodów nie da się obejść bez laminatów, folii ochronnych i przyciemniających. To właśnie one sprawiają, że folie samochodowe są odporne na promieniowanie UV, zabrudzenia i czynniki atmosferyczne. Dla drukarni oznacza to: zapewnienie jakości, korzystanie z gwarancji oraz działanie w duchu zrównoważonego rozwoju.

Historyczne lakiery można zachować dzięki warstwom ochronnym lub barwnym. Zdjęcie: S. Angerer / KI

Branża oklejania pojazdów przeżywa prawdziwy rozkwit – czy to jako powierzchnia reklamowa, ochrona lakieru, czy też element stylizacji. Jednak dopiero odpowiedni laminat sprawia, że zadrukowane folie są odporne na promieniowanie UV, zabrudzenia i obciążenia mechaniczne. Dla drukarni wybór i obróbka laminatu mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia jakości i trwałości, a także spełnienia wymagań nowoczesnych programów gwarancyjnych.

Czym jest oklejanie pojazdów?

Istnieją różne rodzaje oklejania pojazdów:

  • Całkowite oklejenie zastępuje lakierowanie i jest często stosowane w celu zmiany koloru lub ochrony oryginalnego lakieru.
  • Częściowe oklejenie ogranicza się do poszczególnych części pojazdu, takich jak maska silnika, dach czy drzwi.

Zarówno oklejenie całe, jak i częściowe są wykorzystywane głównie w celach reklamowych. Oznacza to, że zawierają logo, hasła reklamowe lub zdjęcia produktów, a czasami są nawet spersonalizowane. Oklejanie samochodów w celach reklamowych jest szczególnie popularne w przypadku flot firmowych.

Folie ochronne stosowane w oklejaniu pojazdów

Szczególnie klienci indywidualni chętnie wyposażają swoje pojazdy w folie ochronne:

  • Folia ochronna lakieru (PPF): Ta przezroczysta, niezdekorowana folia służy przede wszystkim do ochrony lakieru. Najczęściej nakłada się ją w miejscach szczególnie narażonych na zużycie, takich jak progi drzwiowe lub krawędź bagażnika. Folie ochronne do lakieru są dostępne np. w ofercie firmy Suntek; ochronę lakieru można również zapewnić za pomocą folii barwionych. Ma to tę zaletę, że pozwala dodatkowo ozdobić pojazd.
  • Folie przyciemniające ( np. firmy Avery Dennison lub Orafol) zapewniają przede wszystkim ochronę przed upałem i oślepiającym światłem. Jednak według ADAC w Niemczech są one dozwolone wyłącznie na szybach bocznych od słupka B wzwyż oraz na szybie tylnej. Ponadto na górnej krawędzi przedniej szyby można umieścić pasek przyciemniający o maksymalnej szerokości dziesięciu centymetrów.
Tylko przy użyciu odpowiedniego laminatu można naklejać folię z nadrukiem do oklejania samochodów w zwykły sposób. Zdjęcie: S. Angerer / KI

Dlaczego warto stosować laminaty przy oklejaniu samochodów?

Folie stosowane do oklejania pojazdów są narażone na działanie ekstremalnych warunków. Promieniowanie UV, wahania temperatury, obciążenia mechaniczne, np. spowodowane szczotkami w myjni samochodowej, a także czynniki chemiczne, takie jak środki czyszczące czy sól drogowa, nieustannie oddziałują na powierzchnię.

Folie ochronne, takie jak folie przeciwkamieniowe lub folie przyciemniające do szyb samochodowych, są zazwyczaj zaprojektowane z myślą o trwałości od 7 do 10 lat. W przypadku kolorowych folii do oklejania pojazdów zazwyczaj zakłada się trwałość od trzech do pięciu lat. Istnieją jednak również specjalne folie kolorowe, na przykład firmy Arlon, które zachowują trwałość przez siedem i więcej lat.

W przypadku folii z nadrukiem przeznaczonych do oklejania pojazdów trwałość zależy w dużej mierze od rodzaju zastosowanego tuszu. Atramenty zawierające rozpuszczalniki wnikają głęboko w winyl. Dzięki temu motywy są lepiej chronione przed zarysowaniami i działaniem środków chemicznych niż w przypadku stosowania atramentów utwardzanych promieniowaniem UV lub atramentów lateksowych. Atramenty te tworzą bowiem na folii cienką warstwę, przez co nawet niewielkie uszkodzenia szybko stają się widoczne jako jasne plamy.

Zasadniczo jednak producenci podłoży drukarskich przeznaczonych do oklejania pojazdów zalecają, aby folie bez laminatu były używane maksymalnie przez kilka tygodni. Bez odpowiednich środków ochronnych farba drukarska może bowiem wyblaknąć, odkleić się, a sama folia może stać się krucha.

Kiedy podczas oklejania pojazdu konieczne jest zastosowanie laminatu

Laminat to przezroczysta warstwa ochronna nakładana na folię po wydrukowaniu. Chroni ona farby drukarskie przed promieniowaniem UV, obciążeniami mechanicznymi i wilgocią. W przypadku oklejania pojazdów zastosowanie laminatu jest w większości przypadków absolutnie konieczne, zwłaszcza w przypadku długotrwałego użytkowania lub w przypadku folii nakładanych w miejscach narażonych na obciążenia, takich jak zderzaki lub klamki drzwi.

Matowa lub błyszcząca folia laminowana poprawia nie tylko trwałość, ale także wygląd. Istnieją również laminaty, które wzbogacają wzór o dodatkowe efekty, takie jak wzór włókna węglowego lub brokat, np. folia ochronna 3M Wrap z serii 8900.

Szczególną odmianą laminatu są tzw. laminaty płynne. Są to lakiery ochronne nakładane za pomocą specjalistycznych maszyn, np. firmy Bürkle. Stosuje się je zazwyczaj do zabezpieczania wydruków wielkoformatowych, takich jak grafiki na naczepach lub plandeki samochodów ciężarowych.

W Niemczech folie przyciemniające można stosować na przedniej i tylnej szybie oraz na tylnych oknach. Zdjęcie: S. Angerer / KI

Laminowanie zadrukowanej folii samochodowej: podstawy

Podczas laminowania folii samochodowych należy wziąć pod uwagę kilka czynników. Najważniejsze jest jednak zawsze dokładne przestrzeganie czasu schnięcia farby drukarskiej. W przypadku motywów wykonanych przy użyciu atramentów lateksowych i utwardzanych promieniowaniem UV laminowanie można rozpocząć już po około godzinie.

W tym przypadku nie dochodzi do budzącego obawy „outgassingu”, czyli powstawania pęcherzyków w świeżym laminacie. Zjawisko to wynika bowiem z obecności rozpuszczalników, które nie ulotniły się jeszcze całkowicie z zadrukowanej folii. Atramenty lateksowe i utwardzane promieniowaniem UV nie zawierają jednak znaczących ilości LZO (łatwo lotnych związków organicznych).

Dlatego folie samochodowe, na które nadrukowano atramentami zawierającymi rozpuszczalniki lub atramentami typu eco-solvent, powinny odgazowywać się przez co najmniej 6–8 godzin, a najlepiej nawet do 24 godzin. Tylko w ten sposób można zapobiec częściowemu odklejaniu się laminatów lub tworzeniu się pęcherzyków na lakierze ochronnym.

Kolejnym częstym błędem popełnianym podczas nakładania laminatów jest stosowanie nieodpowiednich produktów. Folia musi być dostosowana zarówno do używanego podłoża drukarskiego, jak i do farby. Dlatego producenci, tacy jak Hexis, sporządzają listy kompatybilności.

Niewłaściwy rodzaj laminatu może powodować różnego rodzaju uszkodzenia:

  • Całkowite lub częściowe usunięcie folii ochronnej
  • Tworzenie się pęcherzyków
  • Odkształcenie lub skurcz pod wpływem wysokiej lub niskiej temperatury
  • Przebarwienia.

Często zastosowanie nieodpowiedniego laminatu powoduje również zmianę właściwości folii. Oznacza to, że podczas nakładania nie da się jej już tak łatwo rozciągać ani dopasowywać do kształtów 3D. W rezultacie zazwyczaj prowadzi to do tego, że cała folia nie trzyma się solidnie na pojeździe.

Zasadniczo można powiedzieć, że do folii wylewanej należy zawsze stosować laminat wylewany, a do kalandrowanego podłoża drukarskiego – odpowiednią folię. Również materiał powinien być identyczny. Jest to szczególnie ważne w przypadku alternatywnych folii bez zawartości PVC przeznaczonych do druku cyfrowego, ponieważ stosuje się tu zupełnie różne tworzywa sztuczne.

Innymi źródłami błędów podczas laminowania folii samochodowych mogą być prędkość laminowania, temperatura i nacisk. Należy je dostosować do materiału, aby uniknąć powstawania pęcherzyków, fałd i przebarwień.

Programy gwarancyjne dotyczące oklejania pojazdów

Producenci tacy jak 3M i Avery Dennison oferują specjalne programy gwarancyjne dotyczące oklejenia pojazdów. Programy te zapewniają trwałość i jakość oklejenia przez wiele lat. Warunkiem jest jednak stosowanie certyfikowanych materiałów drukarskich, laminatów i atramentów. Gwarancja 3M MCS obejmuje wszystkie elementy i gwarantuje określony okres trwałości.

Firma Avery Dennison oferuje podobną koncepcję w ramach programu ICS Performance Guarantee, opartego na sprawdzonych kombinacjach. Programy te stanowią nie tylko gwarancję jakości, ale także argument sprzedażowy wobec klientów końcowych. Wymagają one jednak, aby drukarnia korzystała z certyfikowanego sprzętu, a proces produkcji był odpowiednio udokumentowany.

Zrównoważony rozwój w dziedzinie oklejania pojazdów

Kwestia zrównoważonego rozwoju zyskuje na znaczeniu również w dziedzinie oklejania pojazdów. Producenci tacy jak Grafityp oferują obecnie folie bez zawartości PVC lub laminaty nadające się do recyklingu. Również ograniczenie zawartości lotnych związków organicznych (VOC) w klejach stanowi krok w kierunku produkcji przyjaznej dla środowiska. Niemniej jednak oklejanie pojazdów pozostaje dziedziną charakteryzującą się dużym zużyciem materiałów. Dlatego ważne jest, aby nakładana powłoka była trwała. W tym zakresie istotną rolę odgrywają laminaty.

Za pomocą folii ochronnych i kolorowych można również zabezpieczyć cenne, np. zabytkowe, lakiery samochodowe. W porównaniu z tradycyjnym lakierowaniem zużywa się przy tym mniej środków chemicznych, surowców i wody. Dzięki temu folie ochronne mogą przyczynić się do przedłużenia okresu użytkowania pojazdu. W dłuższej perspektywie pozwala to oszczędzać cenne zasoby.

Podsumowanie

Laminaty i folie ochronne są niezbędne przy oklejaniu samochodów. Chronią one bowiem nie tylko farby drukarskie i folie przed promieniowaniem UV, obciążeniami mechanicznymi i czynnikami atmosferycznymi, ale także w znacznym stopniu przyczyniają się do jakości wizualnej i trwałości aplikacji. Dla drukarni oznacza to, że tylko dzięki właściwemu doborowi i obróbce laminatów – dostosowanych do atramentu, folii i zastosowania – można osiągnąć wysokiej jakości rezultaty.

Dowiedz się więcej o oklejaniu całego pojazdu