Technologieën zoals Subli-folies, DTF en Mimaki TRAPIS breiden de mogelijkheden van digitale textieldruk uit – ook buiten polyester.

Transfer-sublimatiedruk heeft zich in de textielveredeling bewezen als een bijzonder kleurintensief en duurzaam proces. Hierbij wordt speciale sublimatie-inkt eerst op transferpapier afgedrukt en vervolgens onder invloed van warmte en druk op het textiel overgebracht. De inkt sublimeert, dat wil zeggen dat deze direct van de vaste naar de gasvormige toestand overgaat en zich daarbij duurzaam verbindt met de polymeermoleculen van het weefsel.

Deze chemische reactie werkt echter alleen bij synthetische vezels, met name polyester. Natuurvezels zoals katoen of gemengde stoffen met een hoog katoengehalte beschikken niet over de juiste polymeerstructuren om de kleurstoffen op te nemen. Het resultaat: de kleuren hechten niet blijvend, wat leidt tot een slechte wasbestendigheid en vervaagde prints.

Met behulp van de Subli-Flex-202-folie van Forever kun je met sublimatie-inkt ook op katoen en spijkerbroeken printen. Foto: screenshot

Transferdruk op katoen – tips, transfermaterialen, DTF

Ondanks deze beperkingen zijn er inmiddels verschillende methoden waarmee digitale transferdruk ook op katoen en andere natuurlijke vezels, evenals op gemengde weefsels, mogelijk is.

Transferfolies voor sublimatiedruk

Het transfermateriaal Subli-Flex 202 van Forever is een folie die met sublimatie-inkt wordt bedrukt. Vervolgens worden de contouren handmatig of met een snijplotter uitgesneden. Daarna kan het motief van de in spiegelbeeld bedrukte folie direct worden overgebracht op katoen, denim, leer of andere synthetische en natuurlijke vezels.

Dit werkt omdat de inkt niet rechtstreeks in de stof, maar op de bovenste laag van de folie sublimeert. Deze laag heeft een ondoorzichtige witte tussenlaag, waardoor het proces zowel op lichte als op kleurrijke en donkere textielsoorten werkt. Het resultaat is een matte, gedetailleerde motiefafdruk. Deze is flexibel en kan tot 50 keer worden gewassen voordat de afdruk merkbaar vervaagt. Daarom wordt Subli-Flex 202 vaak gebruikt voor het personaliseren van promotietekstiel.

Een aantal fabrikanten biedt sublimatietransferfolies ook in andere uitvoeringen aan, bijvoorbeeld met glitters of als flock. Deze effectafdrukken kunnen echter behoorlijk dik en stijf worden, waardoor het textielgevoel van het afgewerkte kledingstuk sterk verandert. Daarom worden dergelijke folies, die ook wel Heat Transfer Vinyl (HTV) worden genoemd, vooral door hobbyisten gebruikt.

Sinds het einde van de jaren 2010 wordt DTF toegepast op natuurlijke vezels, kunststof en gemengde weefsels. Foto: Sonja Angerer

Direct-to-Film (DTF): het flexibele alternatief

Het Direct-to-Film (DTF)-proces deed eind jaren 2010 zijn intrede in Europa. Hierbij wordt een speciale DTF-folie bedrukt met pigmentinkt. De nog natte inkt wordt bedekt met een kleefpoeder. De zo voorbereide folie wordt op het textiel gelegd. De overdracht van het fotorealistische motief vindt plaats in een hete pers, doorgaans bij 150 tot 165 graden. Dit duurt slechts ongeveer 10 tot 15 seconden en verbruikt daardoor weinig energie.

Het proces werkt niet alleen op katoen, maar op vrijwel alle soorten textiel, zoals polyester, gemengde stoffen, leer en nylon. Omdat er als laatste een witte afschermlaag wordt gedrukt, komt het motief net zo goed tot zijn recht op felgekleurde en donkere ondergronden als op witte en lichte. De dunne lijmlaag zorgt ervoor dat de bedrukking zeer flexibel blijft en het oppervlakte-karakter van het kledingstuk niet verandert. Tegelijkertijd is deze laag zo veelzijdig dat een voorbehandeling (primeren) van het textiel niet nodig is.

Het Mimaki TRAPIS-transferproces is speciaal ontwikkeld voor gemengde stoffen. Foto: Mimaki

Mimaki TRAPIS: Duurzame textieldruk op gemengde stoffen

Een ander innovatief proces is afkomstig van de Japanse fabrikant Mimaki: het TRAPIS-systeem (Transfer Printing System). Het betreft een transferdrukproces met inkt op waterbasis, dat speciaal is ontwikkeld voor gemengde weefsels. Net als het klassieke sublimatieproces is het vooral bedoeld voor het bedrukken van rolmateriaal.

TRAPIS maakt gebruik van een speciale transferfolie die wordt bedrukt met pigmentinkt op waterbasis. De overdracht vindt plaats door middel van warmte en druk in een kalander. Het bijzondere: de technologie werkt op een groot aantal materialen, waaronder katoen, polyester en gemengde weefsels. Er is geen voorbehandeling nodig en het waterverbruik is minimaal in vergelijking met conventionele textieldrukprocessen. Mimaki positioneert TRAPIS daarom als een duurzaam alternatief voor bestaande processen, met name voor mode- en huishoudtextiel.

Transferdruk: nu op alle textielsoorten

De tijd dat sublimatiedruk uitsluitend op polyester mogelijk was, is voorbij. Dankzij innovatieve transfermaterialen en nieuwe technieken zoals DTF en TRAPIS kunnen tegenwoordig ook katoen en gemengde stoffen met hoge kwaliteit worden bedrukt via transferprocedures – met schitterende kleuren, een hoge wasbestendigheid en flexibele toepassingsmogelijkheden. Voor drukwerkbedrijven betekent dit: meer creatieve vrijheid, een breder productassortiment en nieuwe zakelijke mogelijkheden.

De komende jaren zullen processen zoals DTF en TRAPIS naar verwachting nog verder worden geoptimaliseerd, met name wat betreft productiesnelheid, milieuvriendelijkheid en automatisering.

Voor gespecialiseerde bedrijven in de digitale druk is het de moeite waard om deze technologieën in een vroeg stadium te testen en in hun aanbod op te nemen. De vraag naar gepersonaliseerde, duurzame en hoogwaardige textieldrukken neemt namelijk voortdurend toe – en daarmee ook de eisen die aan moderne drukoplossingen worden gesteld.