Het digitale productpaspoort van de EU is een verplicht digitaal document waarin de levenscyclus van een textielproduct wordt vastgelegd, van inkt tot energieverbruik. Het wordt vanaf 2027 gefaseerd ingevoerd en stelt drukkerijen voor de uitdaging om gedetailleerde gegevens te verstrekken. Pioniers kunnen echter een concurrentievoordeel behalen door transparantie te gebruiken om merkloyaliteit op te bouwen en hun duurzaamheid aan te tonen.
De spelregels veranderen. Het Digitale Productpaspoort (DPP) van de EU is niet langer een vaag regelgevingsconcept – het is een concrete, op handen zijnde verplichting die de manier waarop bedrukte textielproducten worden vervaardigd, gedocumenteerd en verkocht fundamenteel zal veranderen. Voor bedrijven die actief zijn in de hele waardeketen van textieldruk – van zeefdrukkers en digitale decorateurs tot leveranciers van substraten – is de vraag niet langer óf ze zich moeten voorbereiden, maar hoe snel ze kunnen handelen.
Dit artikel biedt een uitgebreid overzicht van de impact van de DPP op de textieldrukindustrie, gaat in op de daadwerkelijke uitdagingen en commerciële kansen die hiermee gepaard gaan, en legt uit waarom bedrijven die nu investeren hieruit zullen komen met een doorslaggevend concurrentievoordeel.
In wezen is een digitaal productpaspoort een digitaal dossier dat aan een fysiek product is gekoppeld – en dat doorgaans via een QR-code, NFC-chip of streepjescode toegankelijk is – waarin alle gegevens over dat product gedurende zijn gehele levenscyclus worden vastgelegd. De Onderzoeksdienst van het Europees Parlement (EPRS) definieert het als volgt:
“De combinatie van een identificatiecode, waarvan de gedetailleerdheid gedurende de levenscyclus kan variëren (van een partij tot een afzonderlijk product), en gegevens die het product, de processen en de belanghebbenden beschrijven, verzameld en gebruikt door alle belanghebbenden die bij het circulariteitsproces betrokken zijn.”
Voor een bedrukt textielproduct houdt dit in dat het DPP gegevens zou vastleggen over het substraat, de gebruikte inkt en kleurstoffen, het drukproces en de technologie, de naleving van chemische voorschriften, de milieu-impact (waaronder water- en energieverbruik), de traceerbaarheid in de toeleveringsketen en instructies voor het einde van de levensduur. Zie het als een voedingswaarde-etiket voor kledingstukken – de informatie die kopers, merken, regelgevers en recyclers in staat stelt weloverwogen beslissingen te nemen.
Het DPP-kader van de EU wordt in fasen ingevoerd, met een vereenvoudigde versie die voor 2027 is gepland, een geavanceerd model voor 2030 en een volledig circulair DPP tegen 2033. Textiel en kleding behoren tot de eerste sectoren die onder het kader vallen, naast batterijen en elektronica.
Het bedrukken is een van de meest onder de loep genomen fasen in de textielketen. Hierbij komen chemische stoffen aan te pas, is er sprake van een aanzienlijk water- en energieverbruik, en vinden er processen plaats die rechtstreeks bepalend zijn voor de milieuvriendelijkheid van een product. Binnen het DPP-kader zullen textieldrukkers gedetailleerde, verifieerbare gegevens moeten verstrekken die momenteel in spreadsheets, interne systemen of, in veel gevallen, helemaal nergens zijn opgeslagen.
Concreet zal het Openbaar Ministerie het volgende voorschrijven:
In het EPRS-onderzoek wordt opgemerkt dat merken krachtens de Franse AGEC-wet (die al sinds januari 2023 van kracht is en geleidelijk wordt uitgebreid) nu al verplicht zijn om het land van productie te vermelden voor belangrijke productiefasen – waaronder uitdrukkelijk drukken en verven. Deze regelgeving vormt de opmaat naar volledige naleving van de DPP in de hele EU.
Voor bedrijven die hun bedrijfsvoering hebben opgebouwd rond analoge druktechnieken en slechts in beperkte mate gebruikmaken van digitale administratie, zal de overgang ingrijpend zijn. Voor bedrijven die al investeren in digitale drukworkflows en geïntegreerde datasystemen, biedt het DPP een kans om te formaliseren en onder de aandacht te brengen wat ze nu al goed doen.
Het zou misleidend zijn om het DPP als een eenvoudige aangelegenheid voor te stellen. De uitdagingen zijn reëel, en bedrijven in de hele waardeketen moeten deze goed begrijpen voordat ze hun aanpak plannen.
1. Gegevensverzameling op diepgang en schaal
De toeleveringsketen in de textielsector staat bekend als uiterst complex. Grondstoffen doorlopen meerdere productieniveaus – van vezelproducenten (niveau 4) via spinnen, weven, afwerken en bedrukken – voordat ze het merk bereiken. Het verzamelen van verifieerbare, nauwkeurige gegevens in elk van deze fasen vergt veel middelen. Uit enquêteonderzoek onder meer dan 80 belanghebbenden uit de textielsector in 20 Europese landen is gebleken dat het verzamelen van gegevens uit de niveaus 3 en 4 bijzondere moeilijkheden oplevert in verband met taalbarrières, technologische achterstanden en beperkte middelen.
2. Standaardisatie en interoperabiliteit
Er bestaat momenteel geen enkel, algemeen aanvaard gegevensformaat voor DPP’s. Bedrijven moeten ervoor zorgen dat hun systemen kunnen communiceren met die van leveranciers, merken, detailhandelaren, recyclingbedrijven en regelgevende instanties. Dit vereist investeringen in interoperabele digitale infrastructuur, iets waar veel kleine en middelgrote ondernemingen in de druksector nog niet op zijn ingesteld.
3. Kosten en administratieve lasten
Het invoeren van DPP-ready processen vereist voorafgaande investeringen in digitale hulpmiddelen, opleiding van personeel, gegevensverificatie en betrokkenheid van leveranciers. De EPRS-studie erkent dat deze kostenlast ongelijk verdeeld is, waarbij kleinere exploitanten onevenredig onder druk komen te staan. Dat gezegd hebbende, wordt niet verwacht dat de regelgeving tot een abrupte omslag zal leiden – de gefaseerde invoering is bedoeld om bedrijven de tijd te geven hun capaciteiten geleidelijk op te bouwen.
4. Bezorgdheid over vertrouwelijkheid
Een terugkerende zorg onder fabrikanten is het risico dat commercieel gevoelige relaties binnen de toeleveringsketen openbaar worden gemaakt. De EU heeft dit onderkend en er worden kaders ontwikkeld om gedifferentieerde toegang mogelijk te maken – zodat consumenten, douaneautoriteiten en merken verschillende lagen van gegevens uit hetzelfde productpaspoort kunnen inzien. Bedrijven mogen er niet van uitgaan dat volledige transparantie neerkomt op volledige openbaarmaking van elke leveranciersrelatie.
Er zijn maar weinig bedrijven die het commerciële potentieel van investeringen in DPP zo duidelijk illustreren als het Britse modemerk Nobody’s Child, dat al drie jaar lang samen met het technologieplatform voor de toeleveringsketen Fabacus baanbrekend werk verricht op het gebied van digitale productpaspoorten.
Vanuit het uitgangspunt dat klanten recht hebben op echte transparantie, heeft het team van Nobody’s Child een DPP-infrastructuur opgezet die veel verder gaat dan de minimale nalevingsvereisten. Hun ‘paspoorten’ omvatten:
Maar het is vooral de commerciële kant die dit voorbeeld zo overtuigend maakt. Nobody’s Child heeft een mechanisme voor klantbetrokkenheid in de DPP-ervaring ingebouwd, waarbij klanten die hun product scannen en registreren worden beloond met exclusieve incentives. De resultaten spreken voor zich: met acquisitiekosten van ruim £ 20 per klant hebben meer dan 12.500 klanten aankoopgegevens via hun eigen DPP’s geregistreerd, wat alleen al uit dit initiatief een geschat rendement op de investering van meer dan £ 250.000 heeft opgeleverd.
Zoals Andrew Xeni, oprichter van Nobody’s Child en Fabacus, het verwoordde:
“DPP biedt eigenlijk een ongelooflijke commerciële kans voor merken die er al vroeg op inzetten. Het feit dat het commercieel gezien een ROI oplevert, maakt alle inspanningen meer dan de moeite waard.”
De les voor textieldrukkers is deze: de bedrijven die daadwerkelijk rendement halen uit hun DPP-investeringen, wachten niet op verplichte deadlines. Ze zetten transparantie nu al in als een troef voor hun merk, als middel om klanten aan zich te binden en als onderscheidende factor in de toeleveringsketen.
De drukkerijsector moet de verleiding weerstaan om de DPP louter als een last op het gebied van naleving te beschouwen. Wie dat wel doet, mist het grotere geheel volledig.
Merken staan onder toenemende druk van detailhandelaren, investeerders en consumenten om hun duurzaamheidsclaims te onderbouwen. De richtlijn inzake due diligence op het gebied van duurzaamheid van ondernemingen (CSDD) en de richtlijn inzake duurzaamheidsverslaglegging van ondernemingen (CSRD) houden in dat grote merken wettelijk aansprakelijk zijn voor de juistheid van hun milieurapportage. Ze hebben partners in de toeleveringsketen nodig waarop ze kunnen vertrouwen, partners die geverifieerde, gestructureerde gegevens kunnen leveren die een grondige toetsing doorstaan.
Textieldrukkers die via DPP-conforme documentatie aantoonbare milieuprestaties kunnen laten zien, zullen de voorkeur krijgen als leverancier. Degenen die dat niet kunnen, zullen wellicht stilletjes minder prioriteit krijgen, ongeacht de prijs of de levertijd.
Het DPP versnelt een trend die al in gang is gezet: de overgang van analoge drukmethoden met veel afval naar flexibelere, duurzamere digitale alternatieven. Digitaal drukken genereert minder chemisch afval, gaat efficiënter om met water en is beter geschikt voor het genereren van de gegevens op productniveau die DPP’s vereisen. Bedrijven die al hebben geïnvesteerd in digitale drukwerkprocessen zijn niet alleen beter voorbereid op de DPP – ze kunnen het paspoort ook gebruiken om aan te tonen dat hun proces schoner, efficiënter en beter traceerbaar is dan dat van concurrenten die nog steeds vertrouwen op traditionele methoden.
Het DPP creëert een nieuw contactpunt tussen product en consument. Voor drukkerijen die hoger in de toeleveringsketen staan, biedt dit een kans om nauwere, transparantere relaties op te bouwen met de merken die zij bedienen. Merken hebben behoefte aan drukwerkpartners die daadwerkelijk meewerken aan het verzamelen van gegevens – en niet aan passieve onderaannemers. Wie al in een vroeg stadium die samenwerkingsrol op zich neemt, zal zijn commerciële relaties versterken en het risico verkleinen om te worden vervangen door goedkopere, minder transparante alternatieven.
De sancties voor het niet naleven van de DPP-voorschriften zullen naar verwachting aanzienlijk zijn – mogelijk tot 10% van de jaaromzet op grond van de desbetreffende richtlijnen inzake zorgvuldigheid. Bedrijven die nu beginnen met het opzetten van DPP-ready systemen, zullen niet alleen deze risico’s vermijden, maar ook de kosten en verstoringen van een overhaaste, reactieve implementatie op een later tijdstip. Het gefaseerde implementatieschema (2027, 2030, 2033) biedt een routekaart – maar de bedrijven die 2027 als startpunt beschouwen in plaats van als deadline, zullen het best gepositioneerd zijn voor 2030 en daarna.
Voor textieldrukbedrijven, ongeacht in welke fase van DPP-gereedheid ze zich bevinden, bieden de volgende maatregelen een duidelijk uitgangspunt.
Het digitaal productpaspoort is geen louter administratieve exercitie. Het is de meest ambitieuze poging van de EU om de relatie tussen consumenten, merken en de producten die zij maken en kopen fundamenteel te veranderen. De EPRS-studie stelt het duidelijk: het DPP staat voor „een oprechte inzet voor het welzijn van toekomstige generaties” en is niet louter een regelgevend formaliteitje.
Voor de textieldrukindustrie is dit een cruciaal moment. Klanten – of het nu gaat om modemerken, detailhandelaren of eindconsumenten – eisen steeds meer transparantie over hoe producten worden gemaakt en wat ze bevatten. Het DPP biedt de infrastructuur om met vertrouwen aan die vraag te voldoen.
De bedrijven die zich nu voorbereiden, in de juiste technologieën investeren en transparante relaties opbouwen in hun hele toeleveringsketen, zullen niet alleen aan de regelgeving voldoen. Ze zullen het voortouw nemen en de commerciële voordelen plukken die daaruit voortvloeien.
Bereid u voor op de DPP. Investeer in strategische partners in de toeleveringsketen die uw streven naar transparantie delen. De toekomst van de textieldruk ligt in handen van degenen die kunnen aantonen – en niet alleen beweren – dat hun producten voldoen aan de normen waar de wereld steeds meer om vraagt.
Schrijf je nu in voor Texitle 2026, vBezoekers kunnen tot en met 23 maart super early bird-tickets kopen voor € 30 met de code FESG601.
Textile 2026, dat tegelijk met FESPA Global Print Expo in Barcelona van start gaat (19-22 mei 2026), is de plek waar functie, print en productie samenkomen om de toekomst van textiel vorm te geven. Bezoekers kunnen tot 23 maart supervroege vrijkaarten kopen voor €30 met de code FESG601.