Druk ma o wiele większy potencjał, niż się wydaje: nowoczesne technologie drukarskie można wykorzystać również w zupełnie innych dziedzinach. Na przykład w rozwoju produktów, modzie czy badaniach naukowych. FESPA przedstawia trzy fascynujące przykłady, które zaskoczą również Państwa.
Głośnik drukowany, wyjątkowo lekki
„Gratulacje z okazji matury” – właśnie tą kartką z życzeniami o wymiarach 13 x 7,5 m Uniwersytet Techniczny (TU) w Chemnitzu zabiegał w czerwcu 2025 roku o nowych studentów. To, że uczelnia w swojej komunikacji stawia na wielkoformatowy druk cyfrowy, nie jest przypadkiem. Już w 2021 roku naukowcy z tej uczelni, w ramach grupy projektowej pod kierownictwem Georga C. Schmidta z Instytutu Technologii Druku i Mediów, opracowali nowy rodzaj głośnika. „T-Paper” składa się prawie w całości z dwóch warstw papieru offsetowego, na które nadrukowano materiał przewodzący. Pomiędzy warstwami papieru znajduje się dodatkowa piezoelektryczna warstwa aktywna, której ruchy wprawiają cienkie, laminowane arkusze w drgania. W ten sposób wytwarzany jest głośny i czysty dźwięk.
Głośniki drukowane „T-Ring” opracowane przez grupę projektową pod kierownictwem Georga C. Schmidta w Instytucie Technologii Druku i Mediów Politechniki w Chemnitz. Zdjęcie: Jacob Müller
Można przy tym połączyć kilka segmentów w tak zwany „pierścień T”. W ramach eksperymentu naukowcom udało się stworzyć panel o długości czterech metrów z 56 pojedynczych głośników. Ponieważ konstrukcja składa się w 90% z papieru, taki pierścień głośnikowy waży zaledwie około 150 gramów. Można go ponadto zadrukować kolorowo z obu stron, ponieważ elektronika jest bezpiecznie chroniona pomiędzy arkuszami (wideo).
Od 2022 roku firma Epson i japoński projektant Yuima Nakazato wspólnie pracują nad tym, by branża modowa stała się bardziej przyjazna dla środowiska i bardziej spersonalizowana. Zdjęcie: zrzut ekranu
Druk cyfrowy sprawia, że moda staje się zrównoważona i niepowtarzalna
Już od 2022 roku firma Epson i japoński projektant Yuima Nakazato wspólnie pracują nad tym, by branża modowa stała się bardziej przyjazna dla środowiska i zindywidualizowana. Wykorzystują przy tym przede wszystkim cyfrowy druk na tkaninach. Pozwala on bowiem na drukowanie wzorów bezpośrednio na materiałach – szybko, precyzyjnie i z oszczędnością zasobów.
Podczas Tygodnia Mody Haute Couture w Paryżu w 2025 roku Nakazato zaprezentował swoją kolekcję „Fade”, zainspirowaną podróżą na wschodnią Saharę. Zdjęcia krajobrazów wykonane w tym regionie zostały przeniesione bezpośrednio na delikatne tkaniny, takie jak jedwabna organza, przy użyciu technologii druku firmy Epson. Dzięki obróbce obrazu i przygotowaniu do druku wspomaganym przez sztuczną inteligencję motywy można było optymalnie dostosować do delikatnego materiału oraz szerokości rolki drukarek cyfrowych.
Po raz pierwszy w styczniu 2025 roku w Paryżu Nakazato zaprezentował również kolekcję obuwia wykonaną z materiałów nietkanych. Wykorzystano w niej podłoże przypominające filc, wyprodukowane przy użyciu technologii Dry-Fiber firmy Epson. Arkusze z włókien bawełnianych pochodzących z recyklingu zostały dodatkowo zadrukowane cyfrowo w celu wzmocnienia koloru.
Te limitowane, unikatowe egzemplarze mogli nabyć zwiedzający wielką wystawę w Tokyo City View (wideo) w lutym 2025 roku. Firma Epson wsparła wystawę i zaprezentowała tam dodatkowo swoje technologie drukowania i recyklingu.
Schematyczna wizualizacja 3D modułu DOM (część górna). Grafika: Weerg.
Druk 3D pomaga nauce
Projekt badawczy KM3NeT, zainicjowany przez holenderski Instytut Fizyki Subatomowej (Nikhef), ma na celu wykrywanie neutrin – cząstek subatomowych niezwykle trudnych do wykrycia – za pomocą podwodnego teleskopu.
W tym celu na Morzu Śródziemnym zainstalowany zostanie tzw. teleskop neutrinowy o objętości jednego kilometra sześciennego (Cubic Kilometer Neutrino Telescope), który do końca lat 20. XXI wieku ma składać się z około 6 000 cyfrowych modułów optycznych (DOM). Te kuliste obudowy czujników są wielkości piłki nożnej. Zostały one zaprojektowane specjalnie do zastosowania w głębinach morskich i zawierają wysoce czułe elementy optyczne oraz elektroniczne służące do rejestrowania oddziaływań neutrin.
Po przeprowadzeniu szeroko zakrojonych testów z różnymi dostawcami firma Nikhef zdecydowała się w 2021 roku na współpracę z włoskim dostawcą usług druku 3D online, firmą Weerg, w zakresie druku powłoki zewnętrznej. Firma ta obsługuje największą w Europie instalację systemów HP Multi Jet Fusion.W ramach projektu produkowane są sferyczne obudowy o średnicy 380 mm. Jest to dokładnie maksymalny rozmiar elementu, jaki można uzyskać przy użyciu urządzenia HP Multi Jet Fusion 5210.
Jako materiał wykorzystywany jest nylon PA12 – tworzywo techniczne o doskonałych właściwościach mechanicznych, a w szczególności o wysokiej sztywności i odporności chemicznej. Elementy te są dodatkowo pokrywane przez firmę Weerg czarną powłoką powierzchniową, aby spełnić wymagania dotyczące widoczności i ochrony przed korozją w ekstremalnych warunkach środowiskowych.
Po tym, jak pierwsze elementy DOM wydrukowane w technologii 3D zostały zainstalowane już w 2021 roku w głębinach morskich u wybrzeży Tulonu, osoby odpowiedzialne za projekt uważają, że wszystko idzie zgodnie z planem.
Druk 3D ma w tym zakresie decydujący wpływ na sukces, ponieważ umożliwia ekonomiczną produkcję seryjną modułów DOM przy zachowaniu stałej jakości. Już w 2023 roku odnotowano pierwsze sukcesy. Dzięki stacji pomiarowej udało się bowiem wykryć neutrinę o wyjątkowo wysokiej energii.
Wniosek: Prasa nadal zaskakuje
Te trzy projekty pokazują, że druk jest nie tylko wszechstronny, ale także pełen niespodzianek. Dzięki kreatywności i nowoczesnej technologii powstają rozwiązania, które znacznie wykraczają poza to, co kiedyś można było sobie wyobrazić.
Wymienione przykłady są z pewnością spektakularne. Nie są to obszary działalności, w które usługodawca mógłby tak łatwo wejść. Niemniej jednak stanowią one źródło inspiracji. Technologia druku jest bardzo wszechstronna, dzięki czemu można ją wykorzystywać na wielu różnych rynkach. Jeśli połączymy to z ogromną kreatywnością panującą w branży, możliwości druku są praktycznie nieograniczone…