Microfabrieken met digitale textieldruk bieden een oplossing voor veel problemen waarmee de textielindustrie te kampen heeft. Dit komt doordat ze de productie van individuele kledingstukken dichter bij de markten brengen. Dit verkleint de CO₂-voetafdruk en voorkomt afval. Waarom zijn er er niet meer in Europa?
Microfabrieken worden doorgaans gedefinieerd als compacte, sterk geautomatiseerde productieomgevingen die gebruikmaken van digitale technologieën en flexibele werkprocessen. In de textielindustrie worden stoffen niet langer in grote hoeveelheden vooraf geproduceerd. In plaats daarvan worden ze digitaal bedrukt, gesneden en verwerkt volgens de wensen van de klant. Hiervoor worden vaak andere digitale productiemethoden gebruikt, zoals digitaal snijden, automatische naaimachines of geavanceerde breimachines.
Microfabrieken zijn vaak gevestigd in winkelcentra. Een voorbeeld hiervan is de„Shift Microfactory“ in Bikini Berlin. Deze werd in maart 2025 geopend als een samenwerkingsproject tussen de School of Management and Law en VORN, met steun van de Duitse Federale Milieustichting (DBU). Consumenten kunnen er echter niet winkelen. Het initiatief is bedoeld als leeromgeving voor modeontwerpers en studenten.
Epson ondersteunt het Microfactory Future Fashion Lab Hamburg (FABRIC) in de Galleria Passage. Het ontwerpen, produceren en verkopen van duurzame mode vindt plaats op drie verdiepingen en richt zich op professionals en studenten uit de mode- en textielindustrie. Sinds 2024 kunnen zij met behulp van diverse Epson-printers individuele stukken en kleine series ontwerpen en produceren. Tijdens evenementen en pop-upcampagnes kunnen klanten binnenlopen en modeartikelen kopen.
Kim Lea Kaufmann, hoofd van de werkplaats van het FABRIC Future Fashion Lab, legt uit: “We hechten veel belang aan duurzaamheid, upcycling, recycling en duurzame bedrijfsmodellen die afstand nemen van fast fashion.”
De textielindustrie staat onder grote druk. Overproductie, onstabiele toeleveringsketens en steeds strengere duurzaamheidseisen vormen de belangrijkste problemen. Volgens analyses uit de sector worden er nog steeds jaarlijks miljoenen tonnen onverkochte textiel vernietigd. Dit is niet alleen schadelijk voor het milieu, maar ook economisch onhoudbaar.
“Als specialist op het gebied van digitale textieldruk en textielmicrofabrieken blijf ik dit onderwerp als strategisch relevant beschouwen”, zegt Joachim Rees, algemeen directeur van Multi-Plot Europe GmbH. “Mijn visie is echter ook veel pragmatischer dan een paar jaar geleden. In Duitsland en Europa neemt de lokale productie niet over de hele linie toe, maar selectief: overal waar time-to-market, productvariatie, personalisatie en risicobeperking de doorslaggevende factoren zijn.”
Tegelijkertijd staat de textielindustrie in de Europese Unie onder grote druk door stijgende kosten, een zwakke vraag en concurrentie van importproducten. Dit remt investeringen in microfabrieken af, vooral wanneer de businesscase niet duidelijk is. Maar nieuwe online verkoopkanalen, ondersteund door AI op het gebied van ontwerp, verkoop en marketing via sociale netwerken, bieden goede voorwaarden voor succes.”
Epson blijft ook het concept van microfabrieken ondersteunen, omdat deze productiemethode volgens Epson Duitsland uitstekend aansluit bij de strategie van het bedrijf en klanten belangrijke voordelen biedt:
“Microfabrieken zorgen voor een efficiënter gebruik van hulpbronnen binnen de productielijn en verlagen de CO₂-voetafdruk en de kosten dankzij de aanzienlijk lagere logistieke inspanningen. Daarnaast vergroten ze de betrouwbaarheid van de toeleveringsketen door risico’s als gevolg van handelsbarrières, invoerheffingen en andere verstoringen te vermijden.”
“Productie ter plaatse en op aanvraag voorkomt verspilling, kan de kosten aanzienlijk verlagen en vergroot de flexibiliteit van een productieketen dankzij kleine, onafhankelijke productiestappen. Dit zijn allemaal factoren die de marktpositie van een producent versterken en duidelijk pleiten voor microproductie”, aldus Epson Duitsland: „Om deze reden bieden wij een breed portfolio aan geschikte oplossingen die efficiënte en kosteneffectieve microfabrieken mogelijk maken.”
“Ik zie een stabiele toekomst voor microfabrieken met digitale druk, maar niet als een pas-overal-oplossing,” zegt Joachim Rees. “Groei vindt vooral plaats waar vraag is naar on-demand-productie en kleine series – dat wil zeggen: snelle reacties, veel varianten en minder magazijnen. De hype rond DTF-textieldruk is daar een goed voorbeeld van. In plaats van één grote megafabriek zal een netwerk van meerdere kleinere locaties dicht bij de afzetmarkt de overhand krijgen om levertijden te verkorten en risico’s te spreiden.
Ook procesvereenvoudiging en vooral automatisering zullen van cruciaal belang zijn: hoe beter de workflow en de afhandeling zijn geautomatiseerd, hoe korter de doorlooptijden en hoe minder complex het proces is.”
Rees trekt echter ook heel duidelijke grenzen: „Massaproducten zullen blijven worden geproduceerd op plaatsen waar de kosten per eenheid onverslaanbaar zijn. Microfabrieken winnen niet door de laagste prijs, maar door snelheid, variatie in uitvoeringen, lagere risico’s en vaak ook vanuit een duurzaamheidsperspectief. Of dit loont, hangt sterk af van de businesscase: capaciteitsbenutting, processtabiliteit, kleurbeheer, materiaalverwerking, gegevenskwaliteit, kwaliteitsborging, knowhow en energieprijzen zijn de typische factoren.”
In de praktijk zal de microfabriek zich profileren als een bedrijfsmodel: een door AI ondersteunde workflow, hoogwaardige digitale textieldruk, softwaregestuurde order- en productiecontrole, en geautomatiseerde afwerking en verwerking van begin tot eind. De winnaars zullen PSP’s zijn die niet alleen drukwerk leveren, maar ook een end-to-end-oplossing bieden – van webwinkel/ERP tot productie en verzendlabels.”
Textile 2026, dat tegelijk met FESPA Global Print Expo in Barcelona van start gaat (19-22 mei 2026), is de plek waar functie, print en productie samenkomen om de toekomst van textiel vorm te geven. Bezoekers kunnen tot 20 april supervroege vrijkaarten kopen voor €55 met de code FESG601.